THÁNG 8 & 9 NĂM 2026
“Halleluia, Lời Chúa dẫn soi con đường đi. Halleluia! Lời Chúa, bánh thiêng ban nguồn sống! Phúc cho người vui nghe, yêu mến, gẫm suy Lời luôn“
__________________________________________________________________________________
Ngày 13.09. CHÚA NHẬT 24 QN
Cha nào con nấy?
“… như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con.” Sau khi nghe lời kinh này, một người dự tòng nói với linh mục: “Con không thể làm như vậy được! Tha nợ kiểu đó thì con hết vốn còn đâu!” Hiểu chữ “nợ” trong nghĩa đen là tiền nợ, thì phản ứng này quả là hợp lý. Nhưng cả khi “nợ” được hiểu như là những tổn thương tinh thần tôi phải chịu, thì việc tha thứ cho người gây ra cũng khó khăn không kém. Xin Chúa tha thứ cho mình nghe dễ, còn học theo Chúa để tha cho người khác thì thật khó. Đức Giêsu kể “Dụ ngôn tên mắc nợ không biết thương xót” (Mt 18, 23-35) để minh họa thực tế này.
Có một người đầy tớ không thể hoàn trả món nợ khổng lồ, là mười ngàn yến vàng. Anh chỉ có thể trông cậy vào lòng thương xót của chủ nợ. Nhà vua đã xóa bỏ toàn bộ món nợ cho người đầy tớ của mình, đơn giản và vô điều kiện. Dù vậy, chính anh ta lại từ chối thể hiện sự hào phóng đó với một người đồng nghiệp nợ anh một trăm quan tiền. Người nghe cảm nhận một sự bất công nơi người đã được tha nhiều nợ. Nhận được sự khoan dung lớn lao như vậy, mà lại từ chối trao tiếp chút lòng đại lượng cho người cùng hoàn cảnh. Một cách hành xử khiến người nghe phẫn nộ.
Anh ta rõ ràng đã quên mất tình trạng thê thảm của mình trước đó. Và không chịu suy bụng ta để hiểu bụng người. Đây chính là cảm giác mà Chúa Giêsu muốn chúng ta đối diện. Ngài nói với tôi một cách rất thẳng thắn: “Đúng vậy, con có lý do để phẫn nộ trước hành vi của người này. Con phẫn nộ vì Ta đã cho con thấy rõ những gì đang diễn ra ở đây. Người kia được tha thứ toàn bộ tội lỗi, vì đã cầu xin sự tha thứ. Rồi chính anh ta dựa vào vị thế của mình đòi cho bằng được quyền lợi, mà không chút xót thương với người lâm vào cùng cảnh ngộ.”
Người ta thường thấy phần nhỏ mất đi, mà quên hẳn phần to lớn mình đã đón nhận. Nhớ kỹ những gì cho đi, mà quên rằng toàn cả sự sống được Thiên Chúa ban cho vô điều kiện. Biết rằng không thể ra lệnh cho ai phải tha thứ, nhưng sức mạnh để tha thứ có thể đến từ sự nhận thức rằng tất cả là hồng ân, và tôi đã đón nhận miễn phí vô số cơ hội trong đời.
Cha nào con nấy là điều được chờ đợi nơi tôi: Là con Chúa thì cần học suy nghĩ và hành động như Chúa! Điều quan trọng là học phát triển sự nhạy cảm nội tâm, đối với những điều được coi như là hiển nhiên, nhưng thực ra không hề hiển nhiên. Chìa khóa dẫn đến một cuộc sống hòa giải hơn nằm ở đây. “Tha nợ” là học trao tiếp điều chính tôi đã đón nhận gấp bội phần.
Ngày 20.09. CHÚA NHẬT 25 QN
... bên nào trọng hơn
Là những Kitô hữu ngoan đạo, siêng năng tham dự mọi nghi lễ và nghiêm túc giữ mọi luật lệ, chúng ta có thể khó chịu khi nghe nói những người ít đi nhà thờ, không quan tâm đến các sinh hoạt trong xứ, chẳng bao giờ đóng góp gì cả, sống bất chấp Giáo luật, cũng có lối vào thiên đàng. Chính cái cảm giác khó chịu đó là cơ hội để học thay đổi cách suy nghĩ của mình.
Chúa Giêsu luôn sẵn sàng đón chào tôi nơi tôi hiện đang đứng. Và Ngài có thể biến đổi cách nhìn của tôi: mở mắt tôi ra cho mầu nhiệm sự sống và mầu nhiệm Thiên Chúa. Thiên Chúa khác với những gì tôi hình dung, nghĩ rằng, cho là. Chúa hành động không như tôi chờ đợi. Sự công bằng của Thiên Chúa không được tính toán theo cách trả lương thời công nghiệp.
Thái độ những người thợ làm từ giờ đầu trong bài Tin Mừng (Mt 20, 1-16) cho thấy điều gì lay động họ, và cách họ hiểu về bản thân. Thay vì biết ơn rằng mình đã có việc làm cả ngày và nhờ đó đời bớt lo lắng, họ lại đi so đo với những người được thuê muộn hơn. Việc so sánh tạo nên cảm giác ganh tỵ, đố kỵ và làm mù mắt, khiến họ không còn nhìn ra điều xứng hợp và tốt cho bản thân. Hệ quả là ngày làm việc được nhìn như là một gánh nặng, là cuộc đấu tranh dai dẳng giữa nắng cháy người. Không nhìn thấy niềm vui, sự hứng thú khi làm việc, sự thành công và kết quả đạt được, những người này bị gắn chặt vào cái nặng nề, cực nhọc, mà cuộc đời không hề thiếu.
Chủ vườn nói với một người thợ giờ đầu: „Này bạn...“ và nhắc anh nhớ lại thỏa thuận lúc ban đầu. Rồi đặt câu hỏi: „Chẳng lẽ tôi lại không có quyền tùy ý định đoạt về những gì là của tôi sao? Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức?” (c. 15). Câu hỏi này cắm như chiếc gai trong tim người lên tiếng phàn nàn, cũng như nơi người nghe người đọc đoạn Tin Mừng. Với câu hỏi này Đức Giêsu mô tả bản chất của mình và bản chất của Thiên Chúa.
Thiên Chúa nhân từ, nhưng lòng nhân ái của Người không thể tính toán theo cách mà chúng ta quen. Chủ vườn nho không nợ người làm điều gì. Sự công bằng của Thiên Chúa trong dụ ngôn này vượt qua mọi tính toán so đo. Vì đó là lòng thương xót. Hãy thử hình dung một đời người thiếu đi lòng nhân ái và cách đối xử đầy lòng thương xót này? Khi mọi sự đều lệ thuộc vào thành tích hay độ dày của phong bì? Hay chỉ xét theo chuẩn „có công trạng“ hay „có người nhà“? Khi các người thợ không có cơ hội làm việc một giờ trong ngày, để có lương nuôi mình và gia đình? Nếu cuộc đời chỉ là những thời gian dưới nắng cháy?
Ngày 27.09. CHÚA NHẬT 26 QN
Đời cha ăn mặn, đời con khát nước?
Trên hành trình lưu đày ở Babylon ngôn sứ Êdêkien và đồng bào ông tự dày vò với câu hỏi: “Tại sao ra nông nỗi này?” - trong khi họ là Dân Riêng của Thiên Chúa. Câu trả lời được tìm thấy là: “Đời cha ăn nho xanh, đời con phải ê răng” (Ed 18,1). Họ đang phải gánh chịu hậu quả từ những sai lầm mà tổ tiên họ đã gây ra. Đây là lối giải thích được ưa chuộng cho đến ngày nay. Không hoàn toàn sai, nhưng lời này dẫn đi lệch hướng, nếu được hiểu như là một lời giải thoát các thế hệ hiện tại khỏi trách nhiệm cho đời mình. Chúng ta không có lỗi gì cả, chỉ bị trừng phạt vì tội lỗi của người khác. Hiện tại này là số phận phải chịu.
Nhưng dần dần Êdêkien nhận ra rằng: Thiên Chúa không hành động như vậy. Chúa không trừng phạt con người ngày nay cho những điều đã qua. Tôi không phải trả giá cho những sai lầm mà người khác đã gây ra. Tôi chỉ chịu trách nhiệm về hành động của chính mình - và trước hết chỉ vậy thôi. Di sản của lịch sử, chung và riêng, vẫn được lưu giữ - cùng với những gánh nặng của nó.
Kinh Thánh cũng nhận thức điều này, và đưa ra một câu trả lời khác cho câu hỏi về cách đối diện với lịch sử cá nhân, xã hội và cả thế giới. Trước hết, lịch sử không nên trở thành gánh nặng. Thay vì phải đền tội cho nó, chúng ta cần chữa lành nó. Điều này thuộc về trách nhiệm của chúng ta trên con đường của mình. Còn việc hàn gắn vết thương lịch sử khó khăn đến mức nào, thì người Việt biết thật rõ qua trải nghiệm của chính mình. Tha thứ và hòa giải giữa người Việt với nhau vẫn là những khái niệm trống rỗng, sau nửa thế kỷ hòa bình. Thiên Chúa không đòi hỏi chúng ta phải sám hối cho quá khứ, nhưng Ngài mong đợi chúng ta nỗ lực hàn gắn những vết thương của nó. Nhìn vào những sai lầm trong quá khứ đang đè nặng hiện tại, chúng ta nên học xây dựng đời mình bây giờ một cách thận trọng – cũng vì tương lai của thế hệ sau. Điều này đòi hỏi nơi tôi một quyết định cơ bản hướng tới Chân Thiện Mỹ. Rồi hàng ngày cố gắng thực hiện quyết định đó trong từng bước nhỏ. Điều này được truyền đạt cho chúng ta hôm nay qua câu chuyện về hai người con trai trong Tin Mừng (Mt 21,28-32).
Thiên Chúa không đặt ra cho tôi một giới hạn cụ thể nào phải đạt được, cũng không đòi hỏi những điều bất khả thi từ con người. Mỗi người thay đổi ở mức độ và tốc độ khác nhau. Trong suốt quá trình đó, Chúa luôn kiên nhẫn hỗ trợ tôi, và vui mừng trước bất kỳ sự thay đổi nhỏ nào theo hướng tốt đẹp hơn. Người không ép buộc, mà chinh phục con người bằng tình yêu và lòng thương xót!